1819 - 1823 - 1826 Yıllarında Cihangir Han Hareketi

İlk Mançur istilâsı anında büyük çarpışmalardan sonra şehit edüen Burhanettin Hoca’nm ahfadından Cihangir Han Hoca’nın liderliği altında Kaşgar’da üç defa millî direniş hareketine girişilmiştir. Cihangir Han bir hayli mücadeleden sonra Kaşgar, Yarkent, Hoten ve Aksu gibi vilâyetleri kurtararak: yedi ay, buradaki halkın, Çin zulmünden uzak ve hür bir şekilde yaşamasım temin etmiştir.

Ancak geriden çok kalabalık yardımcı kuvvet alan Mançur askerleri yeniden Cihangir Han Hoca’ya karşı hücuma geçmişlerdir. îki taraf arasında vukubulan çok şiddetli muharebelerden birinde Cihangir Han esir düşmüştür. Çinliler bu mücahidi bir demir kafese koyarak Pekin’e getirmiş ve günlerce caddelerde teşhir ettikten sonra, işkencelerle şehit etmişlerdir. Cihangir Han Hoca’nın kabri Pekin’de, biz oradayken, bir ziyaretgâh olarak ziyaret ediliyordu.

Çinliler, bu hareketi de bastırırken kanlı bir katliama girişmişlerdi. Katliamdan kurtulabüen 90.000 Doğu Türkistanlı ise, yine Batı Türkistan’a iltica etmek zorunda kalmışlardır.

www.casiye.de © 2019 All Rights Reserved.