Mançur İstilâsında Kurtuluş Hareketleri Ve Göçler

Hiç bir devirde zulüm, isteyerek sineye çekilmemiştir. Tarih sahnesinde görüldüğünden beri hür ve müstakil yaşamış ve İslâm olduktan sonra da dünyanın en büyük ve en hür imparatorluklarını kurmuş olan Türk milleti ise, zulmün hiç bir nevine tahammül etmemiştir. Zulme tahammülü bir zillet ve şerefsizlik telâkki etmiş ve bunun için de esir yaşamaktansa şerefle ve şanla savaşarak ölmeyi tercih etmiştir.

Bu karakterine uygun olarak, Türkler Doğu Türkistan'daki 103 senelik Mançur istilâsı devrinde, defaatle direniş hareketlerine geçmişlerdir. Daha önce bahsetiğimiz Burhanettin Hoca ve Hoca Cihan’ın soyundan gelen Beyler ve halk bu devrede 17 defa millî kurtuluş hareketine girişmişlerdir. Bu hareketlerde CHıangir Han Hoca, Yusuf Han Hoca, Muhammed Emin Han Hoca, Veli Han Hoca, Abdullah, Râşiddiıı Han Hoca, Muhammed Abdullah, Sıddık Bey, Mulıammed Ali, Ebul Alâ Han Sultan, Davut Halife, Habibullah A’lem ve İmam Muhammed gibi mücahitler, liderlik etmişlerdir.

Çoğu kanh bir şekilde bastırılan bu hareketler 1863'de neticesini vermiş ve Doğu Türkistan kurtarılarak 13 sene bağımsız bir devlet olarak yaşamıştır. Bu arada, düşman faaliyetleri durmuş değildir.

Biz burada, yukarıda bahsedilen millî kurtuluş hareketlerinin belli başlılarmdan kısaca bahsedecek ve okuyucumuza Doğu Türkistan’m devamlı bir kaynaşma halinde olduğunu göstereceğiz.

www.casiye.de © 2019 All Rights Reserved.