Kumul ve Turfan’daki İdare

Çağatay idaresi zamanında hükümdar Abdullah Han, kardeşlerinden Babey Han’ı Kumul; Sultan Han’ı da Turfan’a vali olarak tayin etmişti. O zamandan, Mançur istüâsına gelinceye kadar bu vilâyetleri, yukarıda adı geçen valilerin soyundan gelenler idare etmişlerdi.

Mançurlar Doğu Türkistan’ı istilâ edince Kumul’da Babey Han'ın torunlarından Yusuf; Turfan’da ise Sultan Han’ın torunlarından Emin Hoca adındaki zatlar idareci durumundaydılar. Mançurlar, istilâdan sonra bu iki bölgeye Oasak adıyla dahilî muhtariyet tanıdılar. Yusuf ile Emin Hoca’yı taltif ederek Cünvang (kral) ünvanıyla bu iki bölgenin başına geçirdiler.

Bundan başka, Yulduz (yıldız) nehrinin kıyılarındaki, Karaşehir vilâyetine bağlı Turgut ve Hoşut adlarındaki Moğol kabileleri ile meskûn bölgelere de muhtariyet hakkı tanmmış oldu. Bu bölgelerin başlarmda da kabile büyüklerinden bazıları, hükümdar olarak getirildi.

Casak muhtar bölgelerinin hudutları içinde kalan halk ve topraklar Vang rütbesindeki hükümdarlar tarafından idare edilirdi. Ve bunlar irsî bir usulle hükümdar oluyorlardı. Bu bölge içindeki halk, bütün vergilerini kendi hükümdarlarına verirlerdi. Kendi bölgelerinde bulunan Çinli asker ve memurlara vergi vermekle mükellef değillerdi. Bu bölgede bulunan askerlerin başlıca vazifesi, bölgenin muhtar hükümdarlarım kontrol altında tutmaktı.

www.casiye.de © 2019 All Rights Reserved.