İlk Türklerin Çeşitli Kaynaklarda Zikredilişi

Yukarıda, Ortaasya'da varlığından bahsettiğimiz medeniyet ve kalıntıları, bize aynı zamanda bu bölgede bir devletin mevcudiyetini gösterir. Ve bu bölgenin ilk sakinlerinin Türkler olduğunu bildiğimize göre, dünyanın en eski devletleri arasında Türk DevlctPnin de olduğunu (M.Ö. 5.000 - 2.000) söylemek, doğruluk kazanır.

Bilindiği gibi, Herodot ve diğer Batı kaynaklarında İskit, İran kaynaklarında Turan, Hindistan kaynaklarında Saka ve diğer bazılarında

Turuşka adları altında ilk Tiirklerden ve devletlerinden bahsedilmektedir. Milâttan önce iki bin yıllarından önceki devrelerden itibaren Türk Devletinin mevcut olduğuna dair Avestada seri kayıtlara rastianmaktadır. (9)

Bazıları, ilk devrelerde görülen Turam ve Turuşka kelimelerinin Türkler mânâsına gelmediklerini söylerler. Halbuki, Turan kelimesinin Türk’ün cemi siğası olduğunu (10), Turuşka kelimesinin de yine Türk kelimesinin Sanskritçe imlâ şekli olduğunu (11) kabul etmek, ilme daha yakın bir davranıştır.

Bu izahımıza şunu da ilâve edelim ki, Çin kaynaklan Doğu Türkistan’daki yerli halka Hsiung-mu (Şiingnü) adımı vermektedirler ki, bunların Doğu Hunları olduğunu biliyoruz. (12) H. Namık Orkun vesikalara dayanan Türk Tarihi’nin, Doğu Bunları ile (Hsiungmularla) başladığını kaydetmekte ve Çin tarihlerinin efsanevî kayıtlarında Hsiungnulardan, ilk Çin sülâlesi Hialar zamanında (M.Ö. 2205 - 1766) bahsedildiğini belirtmektedir. (13) Yine aynı Çin kayıtlarında Hsiungmulardan ayrı olarak ve fakat onların oturmuş olduğu yerlerde, yani Çin’in kuzeyinde yerleşmiş olan Yung ve Tik adlı kabilelerin varlığından bahsedilmektedir ki, Türk Tarihinin yazarı Orhun; Tik adının, Türk sözünün Çincedeki telaffuz şekli olduğunu söyler. (14)

Görülüyor ki, bugünkü Doğu Türkistan, yani Çin’in kuzeyindeki topraklar (Tiyanşan Tanrı Dağları’nm çevreleri) ilk Türklerin yerleştikleri yerlerdir. Ve burada varlığından bahsedilen hâkim, muktedir kabilenin de Hsiungnu (şüngnu) kabilesi olduğu ve Çinlilerle devamlı muharebelerde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu ilk izahları yaptıktan sonra, Doğu Türkistan’da kurulan veya Doğu Türkistan’a hâkim olan Türk devletlerinden kısaca bahsedelim. Böylece Doğu Türkistan'ın bugüne kadar gelen millî tarihimizdeki yerini, iyice öğrenmiş oluruz.

Bazı diplomatları ziyaretlerimde, maalesef, Doğu Türkistan’da müstakil bir Türk Devleti’nin kurulup kurulmadığı sorulmakta ve Çin millî menfaatlerine uygun izahlar yapılmaktadır, önümüzdeki sahifeler bize, Doğu Türkistan Devletleri’ni kısaca anlatacaktır. Yalnız, devlet isminin hususen, Doğu Türkistan Devleti şeklinde olmaması, burada bir Türk devletinin kurulmadığını işaret etmez. Bu hususa dikkat edilmesi, bizi, yanlış izah ve anlayış tarzlarından kurtaracaktır.

 

_____________________

 (9)   AVesta, Zerdüşt dinine ait metinlerin tümüne verilen isimdir.

(10)  Hüseyin Namık Orkun’un izahlarına bakınız.

(11)  a) Zeki Velidî Togan, a.g.e., s. 37.

  1. b) H. N. Orkun’un izahlarına bakınız.

(12)  Hüseyin Namık Orkun’un izahlarına bakımz.

(12)  Hüseyin Namık Orkun Türk Tarihi, İstanbul, 1946, C. I, s. 21 .

(13)  Çinliler, tanıştıkları ve sevmedikleri kabile ve milletlere ad takarken, Çince’deki kötü mânâya kullanılan kelimeleri seçerlerdi. Bu bakımdan ilk Hun topluluğuna, kötü mânâda düşündükleri için Hsiungntı demişlerdir. Hsiung.nu Haşin Köle mânâsına gelir, (î Y. A.)

(14)  H. Namık Orkun, a.gje., C. I, s. 22.

www.casiye.de © 2019 All Rights Reserved.