Doğu Türkistan’da İdarî Taksimat

Doğu Türkistan’da Yakup Bey’in son Türk Hakanlığı yıkıldıktan sonra, uzun ömürlü devlet kurulamamış ve Kızıl Çin idaresine kadar ülke, Umumî Valiler tarafından idare edümiştir. Ancak, bu arada meydana gelen Millî Kurtuluş Hareketleri’ne ve kısa vade üe kurulan Doğu Türkistan Hükûmetleri’ne üeride temas edeceğiz.

Kızıl Çin 30.9.1955 tarihinde, Doğu Türkistan'ın İdarî statüsüne bir şekil verebilmek maksadıyla, bölgeye, Sinkiang Uygur Muhtar Bölgesi adını vermiştir. Bu sözde muhtar bölgeyi, onbir vilâyete ve yüz kazaya taksim etmiştir. Bu vilâyetlerin içinden de, bazılarım yine Muhtar Vilâyet ve Muhtar Kaza diye göstermiştir.

Vilâyetler şunlardır: (26)

1      — Urumçu Vilâyeti: Doğu Türkistan'ın mer

kezi olup kendisine iki belediye ve dört

kaza bağlıdır.

2      — Sancı Tungan Muhtar Vilâyeti: 27 kaza

bağlıdır.

3      — İli Kazak Muhtar Vilâyeti: 9 kaza bağlı

dır.

4      — Böritala Moğol Muhtar Vilâyeti: 3 kazadan müteşekkildir.

5      — Tarabagatay Vilâyeti: 7 kaza bağlıdır.

6      — Altay Vilâyeti: 7 kaza bağlıdır.

7      — Kızüsu Kırgız Muhtar Vilâyeti: 4 kazadan müteşekkildir.

8      —- Aksu Vilâyeti: 9 kaza bağlıdır.

9      — Hoteıı Vilâyeti: 14 kazası vardır.

10    — Kumul Vilâyeti: 3 kazası vardır.

11    — Kaşgar Vilâyeti: 11 kazası vardır.

Böylece Doğu Türkistan’da bir komünist dikta kurmuş olan Kızıl Çin, bu sözde bağımsız Sinkiang Uygur Muhtar Bölgesinin başına Rusya’da tahsü görmüş Seyfeddin Azîzî adında birini getirmiştir. Fakat, adam komünist olmasma rağmen, bütün salâhiyet, bir Çinli olan muavinin elindedir. Ondan müsaadesiz, sözümona başkan Seyfeddin, arabasını kullanmak hakkına büe sahip değildir.

 

___________________

(26)  Oung; Yang Zibao, 5.11.1965, Formoza, s. 3.

www.casiye.de © 2019 All Rights Reserved.