Basın Ve Yayın

Doğu Türkistan'da basın ve yayma, son senelerde, Kızıl Çinliler tarafından bir hayli önem verilmiştir. Sinkiang adlı bir gazete çıkmaktadır. Bu gazete, Doğu Türkistan'da sekiz yerde Uygur lehçesiyle, dört yerde Kazak lehçesiyle, iki yerde Çince, bir yerde Moğolca neşriyat yapmaktadır. Bundan başka Doğu Türkistan'da yedi adet de mecmua çıkmaktadır. Adları şöyledir:

1 — Uygur, 2 — Sin- kiang Gençleri,

3 — Alğa,

4 — Smkiang Resimli Jurnali, 5

— Sinkiang Edebiyatı,

6 — Sinkiang Pedagojisi,

7 — Ziraat.

Ayrıca Pekin'de birçok dilde basılmakta olan Halk adlı, büyük ebetta, temiz ve güzel baskılı bir mecmuanın da, Uygurca nüshası neşredilmektedir.

Bunların yanmda şunu da ilâve edelim ki, Sovyet Rusya, Doğu Türkistan Türklerine propaganda yapmak maksadıyla, Batı Türkistan'da Uygur Lehçesi ve Arap Harfleriyle Şark Hakikati adında bir mecmua neşrederek, Doğu Türkistan'a gizlice sokmaktaydı. Ayrıca bazı kitaplar da hazırlatıp Doğu Türkistan'a sokmuştur.

Bunlardan bizim de elimize geçen dört tanesinin isimlerini aşağıya yazıyorum:

a — Abdullah Kadiri Culkunbay, otken Kimler, Taşkent, 1926, Uygurca Baskısı, 1960.

b — A. K. Culkunbay, Mihrabdaıı Çayan, Taşkent, 1928, Uyg. Bask. 1960.

c — Ay Bek, Ali Şir Nevaî, Taşkent, (?), Uyg. Bsk. 1954.

d — Ay Bek, Cengiz Han, ( ?)

Ruslar tarafından basılıp Doğu Türkistan’a gizlice sokulan bu eserlerin gayesi, Doğu Türkistan’ı Rusya’nın sömürgesi yapabilmektir. Bunun için Çinlüer tarafmdan takip edilmekte ve okuyanlar, dağıtanlar ve saklayanlar ağır cezalara çarptırılmaktadır.

www.casiye.de © 2019 All Rights Reserved.